Στην Αθήνα παρασκευάζεται γλυκιά, στη Δ. Μακεδονία αρμυρή (τυρόπιτα ή πρασόπιτα), στα Γιάννενα με κρέας… Η βασιλόπιτα είναι η πρωταγωνίστρια των ημερών απανταχού. Η Μαρία Αθανασίου έστειλε τη συνταγή τής γλυκιάς εκδοχής της.
Υλικά:
- 500 γραμμ. αλεύρι που φουσκώνει μόνο του.
- 250 γραμμ. βούτυρο φυτικό ή αγελάδος (σε θερμοκρασία δωματίου).
- 4 αυγά.
- 2 φλιτζάνι τσαγιού ακατέργαστη ζάχαρη.
- 1 κουταλάκι του γλυκού baking powder.
- Τα σποράκια από μία βανίλια bourbon.
- 1/4 φλιτζάνι τσαγιού καρύδια (χοντροκομμένα).
- 1/2 φλιτζάνι τσαγιού αμύγδαλα (καβουρδισμένα).
- 1/4 φλιτζάνι τσαγιού σταφίδες ξανθές ή μαύρες.
- 150 γραμμ. σακχαρόπηκτα κερασάκια (για ζαχαροπλαστική).
- 1 σφηνάκι κονιάκ (ζεστό).
- 200 ml φρεσκοστυμμένος χυμός από πορτοκάλια.
- 1 κουταλάκι γλυκού ξύσμα από πορτοκάλι.
- Λίγο βούτυρο και λίγο αλεύρι για τη φόρμα ή το ταψί.
- Λίγο αλεύρι για να περάσουμε τα κερασάκια και τους ξηρούς καρπούς.
- Ζάχαρη άχνη για τη διακόσμηση.
Εκτέλεση:
- Αλείφουμε ένα ταψί διαμέτρου 26-28 εκ. με λίγο βούτυρο και το πασπαλίζουμε με λίγο αλεύρι.
Σε ένα μπολ βάζουμε τις σταφίδες και το ζεστό κονιάκ μέχρι να μουλιάσουν οι σταφίδες. - Πασπαλίζουμε τους ξηρούς καρπούς με λίγο αλεύρι και τους αφήνουμε στην άκρη, σε ένα μπολ.
- Στο μπολ του μίξερ ρίχνουμε τα 250 γραμμ. βούτυρο, και τη ζάχαρη και τα χτυπάμε για 10 λεπτά, μέχρι να ασπρίσει το μείγμα.
- Προσθέτουμε ένα-ένα τα αυγά, συνεχίζοντας το χτύπημα.
- Προσθέτουμε ενώ χτυπάμε, τη βανίλια και το ξύσμα πορτοκαλιού.
- Χτυπάμε για συνολικά 20 λεπτά.
- Ανακατεύουμε και προσθέτουμε τον χυμό.
- Χαμηλώνουμε ταχύτητα στο μίξερ και αρχίζουμε να ρίχνουμε κοσκινιστά λίγο-λίγο το αλεύρι ανακατεμένο με το μπέικιν.
- Μόλις το μείγμα ομογενοποιηθεί, σταματάμε το μίξερ και ρίχνουμε κοσκινιστά τις σταφίδες, τους ξηρούς καρπούς και τα κερασάκια.
- Ανακατεύουμε καλά με σπάτουλα.
- Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 170οC.
- Ψήνουμε για περίπου 45 λεπτά στους 170ο-180οC.
- Όταν η βασιλόπιτα είναι έτοιμη, την βγάζουμε από τον φούρνο και την αφήνουμε να κρυώσει.
- Την σερβίρουμε σε πιατέλα, αφού βάλουμε μέσα, από τη βάση της, ένα κέρμα τυλιγμένο σε αλουμινόχαρτο.
Στολίζουμε το πάνω μέρος της βασιλόπιτας με άχνη ζάχαρη και κερασάκια. - Μπορούμε με γλάσο ή σκόνη κακάο να γράψουμε τον αριθμό της νέας χρονιά, ή να δημιουργήσουμε ό,τι άλλο θέλουμε.
Το έθιμο της βασιλόπιτας είναι πολύ παλαιό. Προέρχεται από εκείνο το τελούμενο στην αρχαία ελληνική εορτή των “Κρονίων” (και αργότερα των ρωμαϊκών “Σατουρναλίων”) που παρέλαβαν οι Φράγκοι. Από τον Μέγα Βασίλειο προήλθε η συνήθεια της τοποθέτησης νομίσματος μέσα στη πίτα και της ανακήρυξης του “Βασιλιά της βραδιάς” αυτού που το έβρισκε.
Σύμφωνα με την παράδοση πάντως, ο Μέγας Βασίλειος για να επιστρέψει τα τιμαλφή στους δικαιούχους, μη γνωρίζοντας σε ποιόν ανήκει τι, έδωσε εντολή να παρασκευαστούν μικροί άρτοι εντός των οποίων τοποθέτησε ανά ένα των νομισμάτων ή τιμαλφών και τα διένειμε στους κατοίκους την επομένη του εκκλησιασμού. Κατά άλλο έθιμο, αντί νομίσματος, έβαζαν φασόλι και αυτόν που το έβρισκε τον αποκαλούσαν “φασουλοβασιλιά”.
